Metanolle tağşiş
Yasa dışı üretilen içkilerde metanol kullanılması ağır zehirlenmelere ve ölümlere yol açabilir. Tağşiş edilmiş ürün tanınmış bir markanın şişesi ve etiketiyle satıldığında, olayın ilk yansıması o markanın itibarı üzerinde olur.
Alkollü içeceklerde şişeden kadehe güvence.
Sahte dolum ve kayıt dışı ürün, hem marka itibarı hem tüketici sağlığı için risk taşır.
Uygulama
Alkollü içecekler sektöründe Tagvex.
Her şişe ya da koli benzersiz bir numarayla hattan çıkar; depo, distribütör, bayi ve satış noktası teslimleri kayda geçer. Belirli bir pazara ayrılan ürünün başka bir kanalda okutulması kanal sapmasını görünür kılar. Yeniden doldurulan şişelerde kodun tekrar tekrar ya da beklenmeyen yerlerde okutulması dikkat çeker.
Alkollü içkiler yüksek vergi yükü taşıyan, bu nedenle taklit ve kaçak üretim için güçlü bir ekonomik teşvik barındıran ürünlerdir. Türkiye'de yurt içinde üretilen ve ithal edilen alkollü içkiler, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın düzenlediği ürün izleme sistemi kapsamında bandrol ya da kodla işaretlenir. Bu sistem vergi güvenliğini amaçlar; marka sahibinin kendi ambalajının özgünlüğünü, distribütör ve bayi ağını, ihracat pazarlarındaki ürünlerini koruma ihtiyacı ise bunun ötesine geçer.
Görüşme talep edin
Veriler
Sahte ürün riskinin boyutu.
%4,4
Taklit ürünler nedeniyle AB'de distile alkollü içki sektörünün kaybettiği satış payı
Kaynak: EUIPO, The economic cost of IPR infringement in spirits and wine, 2016%2,3
Aynı çalışmaya göre AB'de şarap sektöründe taklit kaynaklı satış kaybı payı
Kaynak: EUIPO, The economic cost of IPR infringement in spirits and wine, 20161,2 milyar €
Taklit içki kaynaklı yıllık kamu gelir kaybı; 739 milyon €'su tüketim vergisi (AB)
Kaynak: EUIPO, The economic cost of IPR infringement in spirits and wine, 2016Riskler
Alkollü içecekler sektöründe karşılaşılan riskler.
Yeniden doldurulan şişeler
Tüketimden sonra toplanan orijinal şişeler sahte içerikle doldurulup yeniden piyasaya sürülebilir. Şişe, etiket ve kapak orijinal olduğu için ürün gözle ayırt edilemeyebilir.
Etiket ve kutu kopyalama
Tanınmış markaların etiketleri, kutuları ve hediye ambalajları yüksek kalitede kopyalanabilir. Yasal bandrol vergi güvenliğine yöneliktir; markanın kendi ambalajının özgünlüğünü ayrıca kanıtlayabilmesi gerekir.
Kanal sapması
Belirli bir ülke, bölge ya da gümrüksüz satış kanalına ayrılan ürünler başka pazarlarda satışa çıkabilir. Bu durum fiyat yapısını ve distribütör anlaşmalarını bozar.
Örnek senaryo
Üretimden doğrulamaya bir ürünün yolculuğu.
Dolum hattında işaretleme
Şişe, görünmez imzalı etiketle mevcut hatta etiketlenir; yasal bandrolün yanında her şişeye Tagvex numarası tanımlanır ve hattan çıkış kaydedilir.
Distribütör ve bayi teslimi
Koliler depo çıkışında ve bölge distribütörüne teslimde okutulur; ürünün hangi pazara ve bayiye ayrıldığı kayda geçer.
Restoran ve markette kabul
Restoran ya da market sorumlusu teslim aldığı şişeleri mobil uygulamayla okutarak orijinalliği ve kanal bilgisini doğrular.
Tüketicinin doğrulaması
Tüketici satın aldığı şişeyi telefonuyla okutur. Aynı kodun daha önce başka bir yerde okutulmuş olması kopya ya da yeniden dolum şüphesi olarak işaretlenir.
Mevzuat
İzlenebilirliği ilgilendiren düzenlemeler.
Tütün Mamulleri, Makaron, Yaprak Sigara Kâğıdı ve Alkollü İçkilerde Ürün İzleme Sistemi Uygulama Genel Tebliği
11 Eylül 2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğ, alkollü içkilere taklit edilemez nitelikte bandrol, bira ürünlerine ise bandrol hükmünde kod ya da kodlanmış etiket uygulanmasını ve bu bilgilerin veri merkezine aktarılarak etkinleştirilmesini düzenler. Sistem vergi güvenliğini amaçlar ve üretim ile ithalat kayıtlarının düzenli tutulmasını gerektirir.
Özel Tüketim Vergisi (III) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği
Alkollü içki üreticilerinin her beyan döneminde bandrol bilgilerini ve bandrollü ya da kodlu ürünlere ilişkin stok bilgilerini ÖTV beyannamesinin eklerinde bildirmesini öngörür. Bu bildirimler üretim ve stok hareketlerinin kayıt altında tutulmasını zorunlu kılar.
Bu bölüm bilgilendirme amaçlıdır; güncel yükümlülükler için resmî kaynaklar esas alınmalıdır.
SSS
Alkollü içecekler hakkında sorular
Etiket tasarımımız ya da dolum hattımız değişir mi?
Hayır. Görünmez imza mevcut etiket ve kutu tasarımına işlenir ve mevcut baskı hattında basılır. Şişenin görünümü ve bandrolün yeri değişmez.
Yeniden doldurulmuş şişeler nasıl fark edilir?
Birim düzeyinde numaralandırılan her şişenin okutma geçmişi kayıtlarda tutulur. Satıştan sonra aynı kodun tekrar ya da farklı bir şehirde okutulması, şişenin yeniden kullanılmış olabileceğine işaret eder.
Belirli bir ülkeye ayrılan ürünlerin başka pazarda satıldığını nasıl anlarız?
Tagvex kayıtları her şişenin ya da kolinin hangi distribütöre ve pazara teslim edildiğini gösterir. Ürün başka bir bölgede okutulduğunda bu durum kayıtlarda görünür ve ilgili teslim noktasına kadar geri izlenebilir.
Doğrulamayı restoranlar ve tüketiciler de yapabilir mi?
Evet. Restoran ve market çalışanları, bayiler, tüketiciler ve denetçiler akıllı telefona yüklenen mobil uygulamayla doğrulama yapabilir. Özel bir okuyucu cihaz gerekmez.
Diğer sektörler
Benzer risklerle karşılaşan sektörler.
Görüşme talebi
Ürününüz için doğru numaralandırma düzeyi, ihtiyaç analiziyle belirlenir.
İlk görüşmede ürün, satış kanalları ve karşılaşılan riskler değerlendirilir; bu değerlendirmeye uygun yöntem önerilir.
Görüşme talep edin