Gıdada parti numarası, sevkiyat ve toplatma kaydı

Bir partinin bir bölümü güvenilir bulunmadığında, geri kalanı aksi ispatlanana kadar aynı muameleyi görür. Tagvex, hangi kolinin hangi partiden çıkıp hangi şubeye gittiğini kayıtta tutar.

Uygulama

Gıda ve içecek sektöründe Tagvex.

Tagvex numarası ürün etiketine, koliye ve palete birim ya da parti düzeyinde eklenir. Paketleme hattı çıkışında okutulan koliler depoda, bölge distribütöründe ve market şubesinin mal kabulünde yeniden okutulur. Bir partide sorun çıktığında etkilenen koliler ve gittikleri şubeler kayıttan listelenir, toplatma o şubelerle başlar. Son kullanma tarihi geçmiş bir partiye ait kod okutulduğunda doğrulama sayfası süresinin dolduğunu gösterir ve okutma kayda geçer.

5996 sayılı Kanun gıda işletmecisinden üretim, işleme ve dağıtımın her aşamasında izlenebilirlik sistemi kurmasını ve bu bilgiyi istendiğinde Bakanlığa sunmasını ister. Aynı Kanun, bir seri, parti ya da sevkiyatın bir bölümünün güvenilir olmadığı tespit edildiğinde, geri kalanın güvenilir olduğu ispat edilemezse tamamının güvenilir sayılmayacağını söyler. Toplatmanın genişliği bu yüzden parti sınırının ve o partiden çıkan kolilerin nereye gittiğinin ne kadar net bilindiğine bağlıdır. İrsaliye ve distribütör tablolarıyla tutulan kayıtta bir partinin hangi şubeye kaç koli gittiğini çıkarmak zaman alır.

Görüşme talep edin

Veriler

Sahte ürün riskinin boyutu.

%12

2025’te AB’de balık ürünlerine ilişkin ACN bildirimlerinde izlenebilirlik sorunlarının payı (yanlış etiket, menşe ya da varış yeri beyanı)

Kaynak: Avrupa Komisyonu, Alert and Cooperation Network 2025 Yıllık Raporu
%14

2025’te AB’de RASFF uyarı bildirimlerinin 2024’e göre artışı

Kaynak: Avrupa Komisyonu, Alert and Cooperation Network 2025 Yıllık Raporu

Riskler

Gıda ve içecek sektöründe karşılaşılan riskler.

01

Belirsiz parti sınırı

Bir partinin hangi hatta, hangi vardiyada ve hangi hammaddeyle üretildiği koliye bağlanmazsa sorunlu ürünle sağlam ürün ayrılamaz. Böyle bir durumda bütün parti güvenilir olmayan ürün muamelesi görebilir.

02

Tarihi geçen ürünün yeniden etiketlenmesi

Son kullanma tarihi yaklaşan ya da geçen stok yeni tarihli bir etiketle başka bir kanala verilebilir. Tagvex kodu kayıtta partinin son kullanma tarihine bağlı kaldığı için, bu tarihten sonra okunan kod süresi dolmuş olarak görünür.

03

Kanal sapması

Toplu tüketim, ihracat ya da indirim marketi için özel fiyatla çıkan koliler başka zincirlerde satışa çıkabilir. Koli numarasının nerede teslim alındığı kaydedilmiyorsa fiyat anlaşması denetlenemez.

04

Geç başlayan toplatma

Toplatma kararında ilk iş partinin hangi şubelere gittiğini bulmaktır. Bu bilgi distribütörlerden tek tek istendiğinde ürün raflarda kalmaya devam eder.

Örnek senaryo

Üretimden doğrulamaya bir ürünün yolculuğu.

  1. Paketleme hattı

    Ürün ve koli etiketine numara eklenir; hat çıkışında koli okutulup parti, üretim tarihi ve son kullanma tarihiyle eşlenir.

  2. Depo ve distribütör

    Paletler depo çıkışında okutulur, distribütör kolileri teslim alırken okutur. Hangi partinin hangi bölgeye gittiği kayda geçer.

  3. Şube mal kabulü

    Market şubesi kolileri teslim alırken okutur. Tüketici etiketteki kodu telefon kamerasıyla okuttuğunda ürünün kayıtlı olduğunu ve partisini görür.

  4. Toplatma

    Sorunlu parti numarası girildiğinde koliler ve şubeler listelenir. Toplatma bu şubelerle başlar; o partiden okunan her kod doğrulama sayfasında geri çağrılan ürün olarak, markanın geri çağırma mesajıyla görünür.

Mevzuat

İzlenebilirliği ilgilendiren düzenlemeler.

TR

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu

Madde 24 gıda işletmecisine izlenebilirlik sistemi kurma ve bilgiyi Bakanlığa sunma yükümlülüğü getirir. Madde 21, bir partinin bir bölümü güvenilir değilse ve geri kalanın güvenilirliği ispatlanamazsa partinin tamamının güvenilir sayılmayacağını düzenler.

Resmî kaynak
AB

Genel Gıda Kanunu Tüzüğü (AT) 178/2002, Madde 18

Gıda işletmecilerinin ürünü aldıkları tedarikçiyi ve ürünü verdikleri işletmeyi belirleyebilmesini, piyasaya arz edilen gıdanın izlenebilirliği kolaylaştıracak şekilde etiketlenmesini ister.

Resmî kaynak
Global

GS1 Digital Link

GTIN, parti numarası, seri numarası ve son kullanma tarihi gibi bilgileri barkoda web adresi biçiminde yazmanın GS1 standardıdır.

Resmî kaynak

Bu bölüm bilgilendirme amaçlıdır; güncel yükümlülükler için resmî kaynaklar esas alınmalıdır.

SSS

Gıda ve içecek hakkında sorular

Gıdada toplatma nasıl daha dar tutulur?

Partinin hangi kolilere ve hangi şubelere gittiği kayıtlıysa toplatma o şubelerle başlar. Bunun için koli numarasının hat çıkışında partiyle eşlenmiş olması gerekir; sonradan yapılan eşleme kayıtta boşluk bırakır.

Etiketteki parti numarası yetmez mi?

Parti numarası ürünün hangi üretimden geldiğini gösterir; nereye sevk edildiği koli ve teslim kaydından anlaşılır. Tagvex aynı parti numarasını koli, palet ve teslim alan noktayla birleştirir.

Son kullanma tarihi değiştirilmiş ürün nasıl anlaşılır?

Parti son kullanma tarihiyle birlikte kaydedilir. Etiketteki tarih değiştirilmiş olsa bile partinin kodu bu tarihten sonra okunduğunda doğrulama sayfası süresinin dolduğunu gösterir; ürünün tüketime uygunluğu resmî kontrol ve laboratuvar analiziyle belirlenir.

Her paket için ayrı numara gerekir mi?

Çoğu gıda ürününde koli ve palet düzeyinde parti numarası yeterlidir. Zeytinyağı, bal ya da bebek maması gibi taklit ya da toplatma riski yüksek ürünlerde birim düzeyine geçilebilir.

Bu kayıt yasal izlenebilirlik yükümlülüğünü karşılar mı?

Tagvex, izlenebilirlik kaydını tutmak için kullanılan bir altyapıdır; yükümlülüğün yerine getirilip getirilmediğine Bakanlık denetimi karar verir. Resmî bildirimler ve toplatma bildirimleri ayrıca yapılır.

Görüşme talebi

Ürününüz için doğru numaralandırma düzeyi, ihtiyaç analiziyle belirlenir.

İlk görüşmede ürün, satış kanalları ve karşılaşılan riskler değerlendirilir; bu değerlendirmeye uygun yöntem önerilir.

Görüşme talep edin