Uygulama indirmeden ürün doğrulama, karekodun telefon kamerasıyla okutulup sonucun markanın web sayfasında açılmasıdır. Tüketici ilk ekranda üç şeyi görmelidir: elindeki ürünün adı ve partisi, numaranın kayıttaki durumu ve durum olumsuzsa atacağı adım. Tek başına "orijinal" yazısı yetmez, çünkü kopyalanmış bir numara da ilk okutmada kayıtta bulunur.
Uygulamasız doğrulama nasıl çalışır?
Karekodun içinde bir web adresi vardır. GS1 Digital Link standardı bu adresi ürün numarasını ve seri numarasını taşıyacak biçimde tanımlar: https://example.com/01/09524000059109/21/1234 adresinde 01 GTIN'i, 21 seri numarasını gösterir. GS1'in hızlı başlangıç kılavuzuna göre bu kod özel yazılım gerekmeden sıradan bir adres gibi açılır, kasadaki okuyucu ise aynı kodda ürün numarasını görür.
Kılavuz önemli bir ayrıntıyı da vurgular: kodun içindeki adres bir web sayfasının adresi olmamalı, istek bir yönlendirme katmanından geçmelidir. Böylece kod basıldıktan sonra sonucun gösterildiği sayfa değiştirilebilir. Aynı katman telefonun diline göre doğru sayfaya yönlendirme de yapabilir. Kılavuz bu adresler için markanın alan adının altında ayrı bir alt alan adı önerir.
Web sayfası mı, mobil uygulama mı?
İki yol da kaydı aynı biçimde sorgulayabilir. Farklar okutmanın nasıl başladığında ve okutmadan sonra neyin mümkün olduğunda ortaya çıkar.
| Ölçüt | Kamera ve web sayfası | Mobil uygulama |
|---|---|---|
| İlk okutma | Kamera açılır, sayfa yüklenir | Önce uygulamanın indirilmesi gerekir |
| Tek seferlik alıcı | Uygun | İndirme adımında kayıp olabilir |
| Sık okutan bayi ve saha ekibi | Her okutma tarayıcıdan geçer | Daha uygun; toplu okutma ve kullanıcı kimliği eklenebilir |
| Konum | Tarayıcı izni gerekir | Uygulama izni gerekir |
| Bildirim ve sonradan ulaşma | Sınırlı | Geri çağırma bildirimi gibi işler için daha uygun |
| Sayfa ya da uygulama taklidi | Kullanıcı adresi kontrol etmelidir | Kullanıcı resmî mağazadan indirmelidir |
Karar çoğu zaman kimin okuttuğuna bağlıdır. Ürünü yılda bir kez alan tüketici ile her gün sevkiyat okutan bayi aynı kişi değildir ve aynı akışa ihtiyaç duymaz. Tek bir karekod iki yolu da açık tutabilir: kamera web sayfasına gider, uygulama aynı kodu kendi ekranında okur. Web sayfasının içinden kamera açmak isterseniz tarayıcılar bunu yalnızca HTTPS sayfalarda ve kullanıcı izniyle yapar.
FBI'ın karekod dolandırıcılığı uyarısı da bu kararı etkiler: uyarıda uygulamanın karekoddan değil telefonun uygulama mağazasından indirilmesi tavsiye edilir. Uygulama kullanıyorsanız kodun doğrudan bir kurulum dosyasına değil, resmî mağaza sayfasına ya da markanızın web sayfasına götürmesi gerekir.
Sonuç ekranında hangi durumlar ayrı gösterilmeli?
Her okutmayı "geçerli" ya da "geçersiz" diye ikiye ayırmak tüketiciyi yanıltır. Kayıt en az dört durumu ayırabilmelidir.
| Kayıttaki durum | Ekranın söylemesi gereken | Tüketiciden beklenen |
|---|---|---|
| Numara kayıtlı, ilk okutma | Ürün adı, parti, son kullanma tarihi; numaranın ilk kez okutulduğu | Bir şey gerekmiyor; isteyen kullanım bilgisine geçer |
| Numara kayıtlı, daha önce okutulmuş | Kaç kez, son olarak ne zaman ve hangi ilde okutulduğu | Okutma kendisine ait değilse satış noktasını ve markayı bilgilendirme |
| Numara kayıtta yok | Numaranın bulunamadığı; yanlış okuma olasılığı | Numarayı kontrol etme, satın alma yerini not etme, markaya ulaşma |
| Parti geri çağrılmış | Ürünün kapsamda olduğu, kullanmayı bırakma çağrısı ve iade yolu | Duyurudaki adımları izleme |
İkinci durumda dil özellikle önemlidir. Daha önce okutulmuş olmak ürünün sahte olduğunu kanıtlamaz; bir önceki okutmayı aynı alıcı yapmış olabilir. Ekran numaranın geçmişini aktarmalı, ürün hakkında hüküm vermemelidir. Kopya kodun kayıtta nasıl göründüğünü seri numarası ile ürün sorgulama yazısında anlattık.
Sonuç ekranı tasarlanırken hangi hatalardan kaçınılmalı?
- Sonucu formun arkasına saklamak. Telefon numarası ya da e-posta istemek okutmayı yarıda bırakır. Sonuç önce gösterilir, iletişim bilgisi isteğe bağlı kalır.
- Kişisel veriyi bilgi vermeden almak. Konum ya da iletişim bilgisi toplanıyorsa 6698 sayılı Kanun'un 10. maddesi veri sorumlusunun kimliğini, işleme amacını ve aktarım bilgisini aktarmayı ister.
- Konum iznini şart koşmak. İzin vermeyen kullanıcı da sonucu görmelidir. Konum, kopya kod tespitini güçlendirir ama doğrulamanın ön koşulu olmamalıdır.
- Rastgele kısaltılmış adres kullanmak. FBI uyarısı açılan adresin kontrol edilmesini öneriyor. Markanın alan adıyla başlayan bir adres bu kontrolü mümkün kılar.
- Sonucu kampanyanın altına gömmek. Durum, ilk ekranın üstünde ve tek bakışta okunmalıdır. Kampanya bilgisi sonuçtan sonra gelir.
- Kodu okutamayanı unutmak. Etiketteki numaranın sayfaya elle girilebilmesi, yıpranmış kodda çözüm sağlar.
- İletişim yolu bırakmamak. Olumsuz sonuç gören kişi ne yapacağını bilmezse kaydın değeri düşer.
Uygulamasız doğrulama neyi çözmez?
Yöntem okutmayı kolaylaştırır, kopyalamayı tek başına engellemez.
- Karekod bir baskıdır; fotoğrafı çekilip başka ambalaja basılabilir. Kopyalanan numara ilk okutmada gerçek görünür.
- Parti düzeyindeki kodda binlerce ürün aynı numarayı taşır, tekrar okutma anlamlı bir sinyal üretmez. Bu yüzden tüketici doğrulaması birim düzeyinde numara ister.
- Etiket uygulanırken hat çıkışında okutulmazsa kayıt, ürüne hiç takılmamış numaraları da içerir.
- FBI uyarısının andığı gibi gerçek kodun üstüne sahte bir kod yapıştırılabilir. Tüketici bu durumda markanın sayfasına değil, kopyacının sayfasına gider. Adresin alan adını ekranda okunur tutmak riski azaltır, ortadan kaldırmaz.
Doğrulama sonucu yalnızca okutulan numara hakkında bilgi verir. Ürünün içeriğinin doğruluğunu kanıtlamaz.
Tagvex'te son kullanıcı doğrulaması nasıl işler?
Tagvex'te son kullanıcı ürünü koduyla mobil uygulamadan doğrular. Uygulama markanın adı ve görünümüyle yayımlanabilir ya da okutma SDK ile mevcut uygulamanıza eklenir. Doğrulamalar tarih, konum ve sonuçla saklanır; orijinal, belirsiz ve tanınmayan okumalar ayrı izlenir, aynı kodun beklenmedik yerde okunması kayıtta işaretlenir. Yukarıdaki ekran ilkeleri uygulama içindeki sonuç ekranı için de geçerlidir.
