Sahte garanti talebinde seri numarası ya kayıtta yoktur ya da başka bir cihaza aittir; gri cihazda ise numara gerçektir, ama cihaz kayıtta sevk edildiği pazarın dışında karşınıza çıkar. Bu ayrım üretim ve sevk kaydıyla yapılır. Garanti kararı ise yalnızca kayda bakılarak verilmez, çünkü süre teslim tarihinden başlar ve yükümlülüğü belge ile mevzuat belirler.
Mevzuat garanti kontrolünde neyi sabitler?
Aşağıdaki kurallar Türkiye içindir. Başka pazarlarda garanti süresi ve sorumlu taraf değişebilir.
- Belgeyi kim düzenler: 6502 sayılı Kanun'un 56. maddesine göre üretici ve ithalatçı garanti belgesini düzenler, belgeyi tamamlayıp tüketiciye vermek satıcının sorumluluğundadır. Fatura garanti belgesinin yerine geçmez.
- Süre: Malın teslim tarihinden itibaren başlar ve asgari iki yıldır. Yönetmelik eki bazı mallar için farklı ölçü belirleyebilir.
- Belgede ne yazar: Garanti Belgesi Yönetmeliği'nin 7. maddesi malın markasını, modelini ve varsa bandrol ve seri numarasını, fatura tarihi ve numarasını, teslim tarihini ve yerini ister.
- Belgenin biçimi: Ticaret Bakanlığı'na göre belge kâğıt üzerinde ya da kalıcı veri saklayıcısıyla verilebilir; tüketici isterse kâğıt zorunludur.
- Servisler: Kanunun 58. maddesine göre üretici ve ithalatçı yetkili servis bilgilerini Bakanlığın sistemine kaydeder. Bir firmaya bağlı olmayan servisler "özel servis" ibaresini kullanmak zorundadır. Yetkili servis, servis.gov.tr üzerindeki SERBİS'ten sorgulanabilir.
- Yenilenmiş ürün: 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik, telefon, tablet, bilgisayar, televizyon gibi ürünlerde "yenilenmiş" ibaresini ve yenileme merkezi bilgisini ister. Garanti süresi teslimden itibaren asgari bir yıldır.
Hangi talep türü kayıtta nasıl görünür?
| Durum | Seri kaydında | Belgede | İzlenecek yol |
|---|---|---|---|
| Sahte ya da değiştirilmiş belge | Numara yok ya da modelle uyuşmuyor | Fatura ve teslim bilgisi tutarsız | Belge asılları istenir, hukuk birimine aktarılır |
| Başka cihazdan alınmış numara | Numara var, aynı numarayla önceki talep ya da farklı model | Belge başka bir cihazı gösterebilir | Cihazın üzerindeki numara fiziksel olarak incelenir |
| Süresi dolmuş cihaz | Numara var, sevk tarihi eski | Teslim tarihi sonradan yazılmış olabilir | Fatura ile karşılaştırılır |
| Gri cihaz | Numara var, sevk pazarı farklı | Belgeyi başka bir ithalatçı düzenlemiş ya da belge yok | Kanal bilgisi not edilir, hukuk birimi değerlendirir |
| Yenilenmiş cihaz | Numara var, geçmiş başka kanalı gösterebilir | Ambalaj ve etikette "yenilenmiş" ibaresi ve yenileme merkezi bilgisi olmalı | Yenileme merkezi ve garanti veren taraf kontrol edilir |
| Yetkisiz servis üzerinden talep | Numara var | Servis fişi yetkili ağ dışında | Servis, SERBİS ve firmanın kendi listesiyle karşılaştırılır |
Bir kontrol özellikle değerlidir: kayıttaki sevk tarihi, belgedeki teslim tarihinden sonraysa talep incelemeye alınmalıdır. Cihaz, kaydın gösterdiği sevkten önce tüketiciye teslim edilmiş olamaz.
Servis masasında kontrol hangi sırayla yapılır?
- Numarayı cihazdan okuyun. Kutu ya da belge üzerindeki numara, cihazınkiyle aynı olmayabilir. Müşteri beyanı değil, cihazın kendisi esas alınır.
- Kaydı sorgulayın. Numara üretilmiş mi, model ve parti uyuşuyor mu?
- Sevk pazarına ve kanala bakın. Hangi distribütöre ve bölgeye gitti?
- Geçmişi kontrol edin. Önceki talepler ve beklenmedik okumalar var mı? Aynı numaranın uzak iki noktada kısa sürede görülmesi kopya kod ihtimalini gündeme getirir.
- Belgeyle karşılaştırın. Fatura, garanti belgesi ve teslim tarihi kayıtla çelişiyor mu?
- Kararı gerekçesiyle yazın. Hangi kontrolün sonucunda ne karar verildiği talep kaydında kalmalıdır. Red ve şüpheli durumlar hukuk birimiyle değerlendirilir.
Sıranın değeri, servis ekibini tek bir sonuca takılmaktan kurtarmasıdır. "Numara kayıtta var" cümlesi talebin geçerli olduğunu göstermez, yalnızca ilk kontrolü geçtiğini gösterir.
Gri cihaz neden sahte talepten ayrı değerlendirilmeli?
Gri cihaz markanın gerçek ürünüdür. Yetkili kanalın dışından gelir ve çoğu zaman başka bir pazara sevk edilmiştir. Bu yüzden kayıt "bu cihaz bizim kanalımızdan gelmedi" diyebilir, ama "garanti yok" diyemez. Kanun garanti belgesini düzenleme yükümlülüğünü ithalatçıya da verdiği için, cihazı kimin ithal ettiği ve belgeyi kimin düzenlediği ayrı bir sorudur. Tüketiciye verilecek cevap da bu değerlendirmeyle netleşir; servis masasının inisiyatifine bırakılmamalıdır.
Asıl fayda çoğu zaman tek talepte değil, toplu görüntüdedir. Hangi pazara giden numaraların hangi ülkede servise geldiği raporlandığında sapmanın başladığı kanal görünür. Sapmanın kayıttaki izini gri pazar yazısında anlattık.
Seri numarası neyi kanıtlamaz?
- Arızanın nedenini. Kullanım hatası ya da yetkisiz müdahale teknik incelemenin konusudur.
- Etiketin cihaza ait olduğunu. Çıkarılabilir etiket başka cihaza taşınabilir. Numaranın cihazın hangi parçasında durduğu, sökülünce iz bırakıp bırakmadığı tasarım kararıdır.
- Kopya olmadığını. Kopyalanan numara ilk okutmada gerçek görünür; kopyayı sonraki okumalar ele verir.
- Parti düzeyinde tek cihazı. Aynı partideki bütün ürünler aynı numarayı taşıyorsa talep tek bir cihaza bağlanamaz. Garanti kontrolü için birim düzeyinde numara gerekir.
- Eksik kaydın tamamlanmış olduğunu. Sevk okutması yapılmayan bir kanalda "bölge dışı" sonucu güvenilir olmaz.
Tagvex garanti kontrolünde neyi sağlar?
Tagvex bir garanti yönetim yazılımı değildir: süre hesaplamaz, talep açmaz, karar vermez. Ürünlere birim düzeyinde kopyalanmaya dirençli benzersiz kod verir, hat çıkışı ve dağıtım el değişimlerini kaydeder, aynı kodun beklenmedik yerde ya da tekrar okunmasını işaretler ve hedef pazar ile okunduğu ülkeyi karşılaştırır. Firma ekipleri ürünü mobil uygulamayla doğrular; kayıtlar API ile kurumsal sistemlere bağlanabilir.
Kaynaklar
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
- Garanti Belgesi Yönetmeliği (Resmî Gazete, 13 Haziran 2014)
- Ticaret Bakanlığı, Garanti Belgesi
- Ticaret Bakanlığı, Sahte yetkili servislere karşı SERBİS devrede
- Servis Bilgi Sistemi (SERBİS)
- Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete, 27 Haziran 2026)
